آیین‌نامه شورای کتاب مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با آخرین اصلاحات 1405

مقدمه

براساس شق 1 بند «ز» ماده (2) قانون شرح وظایف مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، اشاعه نتایج مطالعات پژوهشی در راستای رسالت‌ و مأموریت‌های مرکز از طریق نشر کتب و نشریات مربوط به‌رسمیت شناخته شده است. ازاین‌‌رو به‌منظور برنامه‌‌ریزی، هماهنگی، سازمان‌دهی و شفافیت در فرایند نشر کتاب و در‌نتیجه ارتقای کیفیت آن در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی آیین‌نامه حاضر با عنوان «آیین‌نامه نشر» به شرح ذیل تدوین می‌شود:

 

فصل اول ـ تعاریف

ماده (۱): تعریف اصطلاحات در این آیین‌نامه به‌شرح زیر است:

1-1. مرکز: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.

1-2. شورای نشر: منظور شورای نشر مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی است که بالاترین مرجع در زمینه تصمیم‌گیری مربوط به نشر کتاب در مرکز است.

1-3. کمیته علمی: منظور کمیته تخصصی و علمی بررسی‌کننده آثار دریافتی در سامانه نشر مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی است که بالاترین مرجع بررسی علمی مربوط به نشر کتاب در مرکز است.

1-4. صاحب اثر: شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی است که حق مادی اثر متعلق به وی بوده و اثر را ارسال می‌کند.

1-5. اثر: هرگونه تألیف، ترجمه، گردآوری، تصحیح و به‌طور‌کلی پژوهشی که طی فرایند بررسی شده باشد و به طرق مختلف چاپ و منتشر (اعم از الکترونیکی و یا فیزیکی) شود.

1-6. قالب چاپی (کتاب): مجموعه‌ای نوشتاری علمی را شامل می‌شود که حداقل 49 صفحه A4 یا بیشتر و در هر صفحه حداقل 250 کلمه داشته باشد.

1-7. قالب الکترونیکی: هرگونه نوشتار علمی اعم از تصنیف، تألیف، تدوین و گرد‌آوری، ترجمه، تصحیح، نقد و ویرایش علمی و غیره که بنا به تصمیم کمیته علمی به‌صورت الکترونیکی و غیرکاغذی انتشار یابد.

1-8. اثر تصنیف: کتابی که مبتنی‌بر دستاوردها و پژوهش‌های نویسنده یا نویسندگان، مکتوب شده است. این نوع کتاب عمدتاً براساس نظرها و دستاوردهای پژوهشی است که دارای ایده جدید در زمینه تخصصی مربوط است و قبلاً چنین محتوایی با عناوین مشابه چاپ و نشر نشده باشد. در این‌گونه آثار نظرهای نویسنده به‌طور نوآورانه، صحیح، مستدل و منطقی به رشته تحریر در‌می‌آید و بیش از ۳۰ درصد از محتوای استفاده شده، به نویسنده اثر تعلق دارد.

1-9. اثر تألیف (Authored Book): در مواردی که کمتر از ۳۰ درصد محتوا مربوط به صاحب اثر باشد، کتاب تألیفی است. مجموعه‌ای از مطالب و نظریه‌های علمی که علاوه‌‌بر داشتن جنبه‌های آموزشی، تحلیل‌های جدید و ترکیب‌های مبتکرانه و نوین را شامل می‌شود. این‌گونه آثار براساس تحلیل یا ترکیب مبتکرانه بوده و معمولاً با نقد یا نتیجه‌گیری همراه است.

1-10. اثر گردآوری و تدوین (Edited Book): نوشته‌ای که نویسنده، مطالبی را متناسب با موضوع خاصی از منابع مختلف جمع‌آوری می‌کند و با بیان خود و ایجاد ارتباط منطقی و قابل درک این مطالب را کنار هم قرار می‌دهد.

1-11. اثر ترجمه و تدوین (Adapted/Translated & Edited Book): کتابی است مشابه کتاب گردآوری و تدوین؛ با این تفاوت که نویسنده بخش‌هایی از آن را برحسب نیاز، از برگردان کامل متون غیرفارسی ارائه کرده باشد. در این‌گونه آثار در بخش معرفی و پیشگفتار مشخص می‌شود که کدام‌ بخش از کتاب، ترجمه و کدام بخش را نویسنده نگارش کرده است. فصول ترجمه شده باید به‌طور کامل و بدون دخل‌‌و‌‌تصرف در مطالب و به‌طور روان ترجمه شده باشد. واژه‌نامه زبان اصلی به فارسی و برعکس باید برای واژگان تخصصی پیوست شود.

1-12. اثر ترجمه (Translated Book)‌: برگردان کتاب علمی معتبر و شناخته شده در حوزه تخصصی ذی‌ربط به زبان فارسی به‌طور روان و شیوا، در اختیار خواننده فارسی‌زبان قرار می‌دهد. در این‌گونه آثار، مترجم تمامی فصول کتاب زبان اصلی را بدون دخل‌‌و‌تصرف در مطالب و محتوای آن به زبان فارسی و روان ترجمه می‌کند.

1-13. اثر ترجمه و تألیف (Translation and Authorship): تألیف یک اثر جدید بوده و ترجمه انتقال یک اثر موجود، از یک زبان به زبان دیگر. آثاری که در آنها محتوای موجود (اعم از اندیشه‌ها، داده‌ها یا متون) با رویکردی هدفمند بازآفرینی می‌شود؛ چه از طریق ابداع و پردازش خلاقانه (تألیف) و چه از طریق انتقال نظام‌مند به زبانی دیگر (ترجمه).

1-14. اثر گردآوری (Compiled Book): شامل داده‌ها و اطلاعات ازپیش موجود است که با انتخاب و چیدمانِ درست و هدفمند، در قالب یک اثر مستقل ارائه می‌شود. در این آثار، نوآوری در خود محتوا نیست، بلکه در نحوه تنظیم و نمایش آن است.

1-15. نقد کتاب (Book Review): نوشته‌ای تحلیلی-انتقادی که با هدف ارزیابی علمی، محتوایی و روشی یک کتاب منتشر ‌شده تهیه می‌شود. در این قالب، نویسنده ضمن معرفی ساختار، هدف، مبانی نظری و روش‌شناسی کتاب، نقاط قوت و ضعف آن را براساس معیارهای پژوهشی بررسی کرده و جایگاه کتاب را در ادبیات مربوط تبیین می‌کند.

1-16. تجدید چاپ: تکرار چاپ یک اثر در یک زمان یا زمان‌های مختلف بدون ایجاد هر‌گونه تغییری در متن اصلی، تجدید چاپ نامیده می‌شود.

1-17. نشر چاپی: به فرایند تبدیل آثار فکری خلق شده بر صفحه کاغذ گفته می‌شود.

1-18. نشر الکترونیک: به فرایند تولید و توزیع اطلاعات از طریق ابزار الکترونیک مانند لوح فشرده (CD) (Website)Web Based Information, Web Based book, Ebook Web و موارد مشابه آن گفته می‌شود.

1-19. قرارداد مشارکت: نوعی قرارداد برای انتشار کتاب است که براساس آن، ناشر و پدیدآورنده (یا دارنده حقوق قانونی اثر) توافق می‌کنند تا با مشارکت یکدیگر و تسهیم منابع و مخارج، نسبت به تولید، تکثیر و توزیع اثر اقدام کنند و درآمد حاصل از فروش را به نسبت توافقی بین خود تقسیم کنند.

1-20. قرارداد خرید امتیاز (حق‌التحریر): در این نوع قرارداد همه حقوق مادی اثر با مبلغ توافقی حق‌التحریر به مرکز واگذار می‌شود.

1-21. قرارداد سفارشی: این نوع قرارداد حسب مورد با ملاحظه نیاز نویسنده یا مرکز پژوهش‌های مجلس منعقد می‌شود. در مواردی که چاپ اثر به درخواست نویسنده باشد، تمامی کتاب‌ها بعد از چاپ به وی داده خواهد شد و تمامی هزینه‌های چاپ و انتشار (حق‌الزحمه مراحل اداری، صفحه‌آرایی، طراحی جلد، هزینه چاپ و ...) اثر برعهده صاحب اثر بوده و حق چاپ اثر کاملاً در اختیار صاحب اثر است. مرکز نیز برحسب توافق با صاحب اثر می‌تواند به هزینه خود آن اثر را چاپ یا با توافق صاحب اثر به انتشار الکترونیک آن اقدام کند. درصورتی‌که سفارش‌دهنده مرکز باشد، شرایط و ضوابط آن با تأیید شورا کتاب خواهد بود.

تبصره: قراردادهای منعقده اصولاً برمبنای قرارداد خرید امتیاز (حق‌التحریر) است، مگر به تصمیم شورا، قرارداد از نوع دیگری منعقد شود.

1-22. سامانه کتاب: سامانه‌ای الکترونیکی که بر بستر شبکه اینترنت و از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی رسمی مرکز پژوهش‌های مجلس قابل دسترس و استفاده عموم بوده و هرگونه درخواست و پیگیری در حوزه کتاب اعم از ارسال اثر، اصلاح یا انصراف و همچنین مراحل ارزیابی و داوری از طریق این درگاه انجام خواهد شد.

 

فصل دوم ـ معرفی شورا

ماده (2): شورای نشر به‌عنوان عالی‌ترین مرجع سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و نظارت بر فرایند چاپ، نشر و توزیع آثار مرکز، با هدف توسعه کیفی و کمی انتشارات، پاسخگویی به نیازهای مخاطبان و تحقق اهداف زیر فعالیت می‌کند.

 

 الف) مأموریت‌ها

  1. تعیین چشم‌انداز، مأموریت و اولویت‌های کلان نشر مرکز در افق کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت،
  2. تضمین و ارتقای استانداردهای علمی، محتوایی، ویراستاری، هنری و فنی همه آثار منتشرشده مرکز،
  3. سیاستگذاری برای مدل‌های درآمدی، بهینه‌سازی هزینه‌ها، بازاریابی و توزیع مؤثر به‌منظور پایدارسازی مالی فعالیت‌های نشر.
  4. شناسایی و توسعه زمینه‌های جدید نشر (اعم از چاپی و دیجیتال)، شیوه‌های نوین توزیع و فرصت‌های همکاری داخلی و بین‌المللی،
  5. نظارت مستمر بر اجرای مصوبات و ارزیابی عملکرد نشر مرکز براساس شاخص‌های کمی و کیفی استاندارد نشر.

 

ب) وظایف و اختیارات شورا

شورای نشر در راستای تحقق اهداف کلان فوق، دارای وظایف و اختیارات زیر است:

۱. حوزه سیاستگذاری و برنامه‌ریزی

   ۱-۱. تدوین و تصویب اولویت‌های راهبردی نشر مرکز و بازنگری دوره‌ای آن،

   ۱-۲. تعیین اولویت‌های موضوعی، مخاطبان هدف و خط‌مشی‌های محتوایی سالیانه انتشارات مرکز،

   ۱-۳. تصویب آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و شیوه‌نامه‌های لازم در همه فرایندهای نشر (از تصویب طرح اولیه تا توزیع و ارزیابی پس از انتشار).

 

۲. حوزه ارزیابی و کنترل کیفیت آثار

   2-1. تعیین استانداردهای شکلی،

   ۲-2. سیاستگذاری فرایند داوری.

 

۳. حوزه اقتصادی، بازاریابی و توزیع

   ۳-۱. تعیین سیاست‌های قیمت‌گذاری،

   ۳-۲. تعیین سیاست‌های فروش و توزیع،

   ۳-۳. بررسی گزارش‌های عملکرد فروش و بازخورد بازار برای اتخاذ تصمیمات راهبردی،

   ۳-۴. تصمیم‌گیری درباره قراردادها.

 

۴. حوزه توسعه و همکاری‌ها

   ۴-۱. سیاستگذاری برای همکاری‌های ملی و بین‌المللی،

   ۴-۲. توسعه نشر دیجیتال،

   ۴-۳. شناسایی و توسعه زمینه‌های جدید.

 

۵. حوزه نظارت و ارزیابی

   ۵-۱. بررسی و تصویب بودجه سالیانه نشر،

   ۵-۲. پایش و ارزیابی عملکرد،

   ۵-۳. بازنگری در وظایف و ساختار.

 

فصل سوم ـ ترکیب شورا

ماده (3): ترکیب شورا متشکل از اعضای ذیل خواهد بود:

  1. رئیس مرکز (رئیس شورا)
  2. معاون هماهنگی و خدمات پژوهشی
  3. مدیر‌کل حوزه ریاست، روابط عمومی و امور بین‌الملل
  4. معاون پشتیبانی و مدیریت منابع انسانی
  5. مدیر‌کل خدمات پژوهشی
  6. دبیر شورای نشر
  7. رئیس اداره انتشارات
  8. رئیس اداره کتابخانه

تبصره 1: در غیاب رئیس شورای نشر (رئیس مرکز) ریاست شورا برعهده معاون هماهنگی و خدمات پژوهشی است.

تبصره 2: دبیر شورای نشر را رئیس شورا (رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس) تعیین می‌کند.

ماده (4): جلسات شورای نشر با حضور حداقل سه‌چهارم اعضای اصلی رسمیت می‌یابد و مصوبات آن با اکثریت نسبی آرای حاضران لازم‌الاجراست.

ماده (5): اشخاص موضوع ماده (3) شخصاً در جلسه شورا حضور خواهند داشت. در مواردی که معاون تخصصی با عذر موجه امکان حضور در جلسه را ندارد، نماینده خود را برای حضور در جلسه (با رعایت جایگاه اعضا شورا)، به‌صورت مکتوب به دبیر معرفی می‌کند. نظرات و توافقات با ایشان، در حکم توافق با معاون تخصصی است. ملاک تشخیص عذر موجه، دبیر شوراست.

 

فصل چهارم ـ معرفی کمیته علمی (اعضا، وظایف و اختیارات)

ماده (6): کمیته علمی سامانه نشر مرکز با هدف بررسی علمی و تخصصی آثار پایه‌گذاری شده است. آثار واصله با عبور از فیلتر کمیته علمی (در دو مرحله اولیه و نهایی) با هدف ارتقای غنای علمی آثار و با درنظر گرفتن اولویت‌های چاپ، اقدام می‌کنند.

 

الف) اعضای کمیته

ماده (7): اعضای کمیته متشکل از معاون پژوهشی مرکز، معاون پژوهشی دفتر مطالعاتی، مدیر‌کل دفتر تخصصی و مدیر گروه تخصصی که به فراخور شرایط و نوع اثر، از ایشان بهره برده می‌شود.

 

ب) وظایف و اختیارات کمیته

ماده (8): بررسی آثار رسیده به کمیته براساس دستورالعمل‌ها و شیوه‌نامه‌های موجود است و خط‌‌مشی و اهداف کمیته علمی نشر آثار علمی، عبارتند از:

الف) جهت‌دهی آثار علمی همسو با اولویت‌های مرکز پژوهش‌های مجلس،

ب) تعین اولویت‌ها، خط‌مشی‌ها و سیاست‌های علمی در زمینه نشر در چارچوب اهداف مرکز،

ج) بررسی آثار رسیده به کمیته، تعیین داوران، بررسی و ارزیابی نظر داوران و اظهار‌نظر نهایی در مورد آثار.

 

 

فصل پنجم ـ مراحل بررسی، پذیرش و نشر

ماده (9): متقاضیان (اعم از حقیقی یا حقوقی) که به چاپ آثار خود در مرکز تمایل دارند، باید نسخه اصلی یا نمونه خوانای آثار خود را در قالب فایل WORD و PDF مطابق استانداردهای تعریف شده مرکز، در سامانه کتاب بارگذاری و تمامی پیگیری‌ها از طریق این سامانه صورت می‌گیرد.

تبصره: در آثار ترجمه، ارسال اصل کتاب به همراه ترجمه ضروری بوده و کسب موافقت صاحب اثر و تمامی مسئولیت‌های ناشی از آن برعهده مترجم خواهد بود. نظر به تنوع هوش مصنوعی درخصوص آثار ترجمه، پذیرش آن محدود به آثار فاخر و بومی‌سازی شده است و نقد کتاب غیرفارسی از اولویت برخوردار است که آیین‌نامه نقد کتاب در پیوست شماره یک ذکر شده است.

 

ماده (10): برای بررسی آثار ارسالی حداقل 1 داور (به تشخیص و پیشنهاد دبیر) و مهلت بررسی آثار 2 هفته برای داوران در نظر گرفته می‌شود.

ماده (11): در‌صورتی‌که مهلت داوری به پایان رسیده باشد،‌ دبیر شورا اختیار دارد جهت سامان‌دهی فرایند داوری، رأساً داور یا داوران دیگری را جایگزین کند.

ماده (12): در صورت احراز ارائه درخواست نشر اثر به‌صورت هم‌زمان در دیگر مؤسسات بدون اطلاع ازسوی متقاضی، صاحب اثر به‌صورت دائمی از نشر اثر در مرکز پژوهش‌های مجلس محروم خواهد شد.

ماده (13): اثر ارسالی پس از طی مراحل، با موافقت اکثریت نسبی اعضای کمیته علمی پذیرفته شده و به امضای رئیس مرکز و متقاضی خواهد رسید. شروع فرایند نهایی‌سازی و چاپ اثر به انعقاد قرارداد منوط است. چنانچه نظر موافقان و مخالفان اثر برابر باشد، نظر گروهی ملاک تصمیم‌گیری است که همسو با نظر رئیس شورای نشر باشد.

تبصره 1: پس از چاپ اثر، افزون بر فهرست توزیع، تعداد 5 نسخه به هرکدام از نویسندگان و 3 نسخه به دفتر مربوطه (اصلی) تخصیص خواهد یافت. در‌صورتی‌که نویسندگان بیش از 3 نفر باشند مجموعاً به تعداد 15 نسخه به ایشان اختصاص خواهد یافت. چنانچه تعداد بیشتری مد‌نظر باشد، تصمیم‌گیری در صلاحیت شورا خواهد بود.

تبصره 2: قرارداد کتاب به تعداد نویسندگان به انضمام 2 نسخه تنظیم می‌گردد.

تبصره ۳: در راستای ترویج محتوای کتاب و آشنایی صاحب‌نظران مرتبط با موضوع کتاب، رئیس اداره انتشارات اختیار دارد با اطلاع دبیر، نسبت به ارسال آثار تولید شده به مراکز مرتبط بنابر اقتضا و تقاضا اقدام کند.

تبصره ۴: پیگیری و مکاتبه در راستای تبادل آثار تولید شده با مراکز نشر کشور، به‌عهده رئیس اداره انتشارات است.

 

          فصل ششم ـ تعرفه حق‌الزحمه

ماده (14): تعرفه سالیانه حق‌الزحمه صاحبان آثار، حق‌الزحمه تألیف و ترجمه برای سال 1404 به‌شرح ذیل است:

 

نوع

مبلغ

توضیحات

تصنیف

(A*1/25) تا 4,320,۰۰۰ ریال

به‌ازای هر صفحه (250 الی 400 کلمه‌ای)

(A) تـألیف

تا 3,456,000 ریال

به‌ازای هر صفحه (250 الی 400 کلمه‌ای)

تألیف و ترجمه

(A*0/8) تا ۲,864,800 ریال

به‌ازای هر صفحه (250 الی 400 کلمه‌ای)

(C) ترجمه

تا ۱,728,000 ریال

به‌ازای هر صفحه (250 الی 400 کلمه‌ای)

ترجمه و تدوین

(C*1/1) تا ۱,900,800 ریال

به‌ازای هر صفحه (250 الی 400 کلمه‌ای)

(B)گردآوری و تدوین

تا ۱,728,000 ریال

به‌ازای هر صفحه (250 الی 400 کلمه‌ای)

گردآوری

(B*0/5) تا ۸۶۴,000 ریال

به‌ازای هر صفحه (250 الی 400 کلمه‌ای)

نقد کتاب

کتب غیر ایرانی تا دویست میلیون ریال

به‌ازای هر صفحه (250 الی 400 کلمه‌ای)

 

تعیین مبلغ نهایی آثار موضوع جدول این ماده، پس از بررسی نمره کیفی درج شده داوران، به‌وسیله دبیر شورا پیشنهاد و شورای نشر نهایی می‌کند. همچنین تعیین تعداد صفحات براساس کلمات (با ملاحظه نوع آثار) برعهده مدیرکل خدمات پژوهشی است.

تبصره ۱: درخصوص آثار ممتاز موضوع جدول این ماده، شورا می‌تواند تا 25 درصد بیش از مبلغ فوق (جدول) تعیین کند. همچنین درخصوص انواع قالب‌های مذکور در ماده (1) این آیین‌نامه، تعیین حق‌الزحمه و مبلغ قرارداد با تصمیم شورای نشر و با عنایت به جدول ذیل ماده (۱۴) این آیین‌نامه است.

تبصره 2: پرداخت به همکاران مرکز تابع تصمیمات مصوبات شورای نشر است. در پرداخت به ضرورت تدوین اثر، اولویت مرکز و ... توجه خواهد شد.

تبصره 3: همه مبالغ تعیین شده در این آیین‌نامه در ابتدای هرسال، به پیشنهاد دبیر، با تأیید شورای نشر و ابلاغ رئیس مرکز قابل افزایش خواهد بود.

تبصره 4: عواید فروش الکترونیک اثر متعلق به مرکز است، مگر در قرارداد منعقده، خلاف این موضوع مقرر و توافق شود.

ماده (15): چنانچه کتاب بیش از یک مشارکت‌کننده (مؤلف، مترجم و ...) داشته باشد، نام همه افراد در قرارداد درج و سهم هریک مشخص می‌شود. در صورت عدم حضور یک یا چند نفر از صاحبان اثر، امکان انعقاد قرارداد با دیگر افراد (نویسندگان) مستلزم ارائه وکالتنامه رسمی از سایر نویسندگان است.

ماده (۱۶): دبیر شورا اختیار دارد با توجه به مبلغ قرارداد نسبت به مرحله‌بندی پرداخت تا سه مرحله اقدام کند.

ماده (۱۷): حق‌الزحمه داوری کتاب‌ به‌ازای هر صفحه (250 الی 400 کلمه‌ای) تا مبلغ ۲۱۶۰۰۰ ریال (با توجه به کیفیت داوری و درجه علمی داور) تعیین می‌شود. دبیر شورا اختیار دارد مبلغ تعیین شده را با توجه به کیفیت داوری، تا سقف 25 درصد، افزایش دهد. همچنین تعیین تعداد کلمات در هر صفحه از آثار (با ملاحظه اینکه اثر مشمول کدام‌یک از بندهای جدول ماده (۱۴) است) با رئیس اداره انتشارات است.

تبصره 1: نحوه محاسبه حق‌الزحمه داوری با توجه به مدرک تحصیلی داور به شرح زیر است:

 

مرتبه علمی

درصد از حق‌الزحمه داوری

لیسانس

40

فوق‌لیسانس

50

مربی آموزشیار / مربی

60

دکتری

70

استادیار

80

دانشیار

90

استاد تمام

100

  • حق‌الزحمه داوری در آثار ترجمه، حداکثر 20 درصد است.

 

فصل هفتم ـ قیمت پشت جلد

ماده (۱۸): قیمت پشت جلد را رئیس اداره انتشارات با توجه به ضوابط انتشارات مرکز و عرف بازار تعیین و به تأیید شورای نشر خواهد رسید.  

 

فصل هشتم ـ نحوه توزیع آثار

ماده (۱۹): ضروری است شورا درخصوص آثار منتشره خود به‌نحو مقتضی در همه حوزه‌های دولتی، دانشگاهی و علمی اطلاع‌رسانی کند.

ماده (۲۰): مرکز می‌تواند برای واگذاری توزیع کتاب با افراد حقیقی یا حقوقی (در قالب شرکت‌‌های توزیع‌کننده کتاب و غیره) همکاری کند. این فرایند با تأیید و نظر شورای نشر و با توجه به قوانین مرکز و از طریق انعقاد قرارداد میان فروشنده (مرکز) و توزیع‌کننده، صورت می‌گیرد.

ماده (۲۱): شورا می‌تواند علاوه بر مراجع تعیین شده در آیین‌نامه‌های مربوطه در وزارت ارشاد و لیست توزیع اداره انتشارات، در موارد زیر انتشارات خود را مجموعاً تا سقف50 نسخه اهدا کند:

  1. انتشارات انقلاب اسلامی
  2. کتابخانه‌ نهاد ریاست‌جمهوری
  3. سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی
  4. کتابخانه مجلس شورای اسلامی
  5. کتابخانه ملی
  6. کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
  7. کتابخانه دانشگاه علامه طباطبائی
  8. کتابخانه آیت‌ا... مرعشی نجفی
  9. دانشگاه‌ها و مؤسسات فرهنگی سراسر کشور
  10. دانشگاه‌ها و مؤسسات فرهنگی خارج از کشور
  11. مراکز فرهنگی و دانشمندان و محققان خارجی به تشخیص شورا
  12. مراکز و مؤسسات حوزه تخصصی کتاب انتشاریافته

 

فصل نهم ـ اختیارات و امتیازات

ماده (۲۲): شورا مجاز است در فروش انتشارات خود تخفیفات به‌شرح زیر را در نظر گیرد:

الف) تمامی همکاران مرکز در خرید آثار مرکز از تخفیف 30 درصدی برخوردارند. برای بهره‌مندی از این موضوع همکاران موظفند درخواست کتبی خرید خود را به انتشارات ارائه و از تخفیف بهره‌مند شوند.

ب) تخفیف از قیمت پشت جلد کتاب‌هایی که از چاپ آنها کمتر از 2 سال می‌گذرد، تا 25 درصد برای کتابفروشی‌های معتبر و 35 درصد برای واحدهای پخش کتاب معتبر مجاز است.

ج) میزان تخفیف از قیمت پشت جلد کتاب‌هایی که از چاپ آنها 3 تا 5 سال می‌گذرد تا 40 درصد و برای کتاب‌های بیش از 5 سال چاپ شورا می‌تواند با در نظر گرفتن صرفه و صلاح مرکز میزان تخفیف بیشتری را مصوب کند.

د) تخفیف‌های مناسبتی پیشنهادی و تأیید شورای نشر تا سقف 30 درصد قابل اعمال است.

تبصره 1: چنانچه یکی از معاونت‌های پژوهشی درخواست ارسال کتب مرکز در قالب هدیه به سازمان یا اداره‌ای را دارد، باید به طرح موضوع به‌صورت مکتوب اقدام کند. تصمیم‌گیری در این ‌خصوص در صلاحیت شورا است.

تبصره 2: همکارانی که با مرکز دارای قرارداد دائمی نیستند درصورتی مشمول بند «الف» می‌شوند که حداقل 30 ساعت همکاری با مرکز (در سال با تأیید کارگزینی مرکز) داشته باشند.

تبصره 3: تخفیفات فوق‌الاشاره درخصوص فروش آثار توسط مرکز (به هر نحو رسمی) نیز لحاظ می‌شود.

 

فصل دهم ـ شرایط و تعهدات صاحب اثر و محتوای کتاب

ماده (۲۳): صاحب یا صاحبان اثر موظف به رعایت حدود شرعی، عرفی و قوانین و مقررات موضوعه در امر نشر کتاب در محتوا، طرح جلد، تصاویر، نمودارها، خودداری از هرگونه تخلف علمی (سرقت علمی، سرقت به شکل حذف نام نویسنده یا نویسندگان مطالب و موارد مشابه) و رعایت حقوق مؤلفان، مصنفان و مترجمان همکار هستند.

تبصره: مسئولیت پاسخگویی در قبال حقوق مؤلفان، مصنفان و مترجمان همکار و موارد مشابه برعهده مؤلف / مصنف / مترجم و... اول کتاب است.

 ماده (۲۴): صاحب یا صاحبان اثر نباید تا پایان مراحل بررسی اثر و اظهارنظر نهایی کمیته علمی، اثر پیشنهادی خود را به ناشر دیگری ارائه کند، در غیر این‌صورت و فارغ از اینکه اثر در چه مرحله‌ای باشد، طبق ماده (10) این آیین‌نامه، با آنان رفتار خواهد شد.

ماده (۲۵): صاحب اثر متعهد می‌شود پس از دریافت نتایج داوری و نظر کمیته علمی، اصلاحات پیشنهادی را حداکثر ظرف مدت تعیین شده توسط دبیر شورای نشر انجام و متن اصلاح شده را در سامانه بارگذاری کند. در غیر این‌صورت فرایند بررسی متوقف و مختومه می‌شود.

تبصره 1: چنانچه با توجه به لزوم اصلاحات اساسی، صاحب یا صاحبان اثر زمانی بیشتر از مواعد یادشده نیاز داشته باشند، موظفند با ذکر دلایل توجیهی مدت زمان مورد نیاز را از دبیر درخواست کنند. تصمیم‌گیری در این ‌خصوص با کمیته علمی است.

تبصره 2: ارائه‌کننده اثر موظف است قبل از چاپ اثر خود، تعهدنامه پذیرش مسئولیت کامل اصالت اثر و رعایت اخلاق نشر را ارائه کند.

 

فصل یازدهم ـ چاپ و تجدید چاپ کتاب و انصراف ناشر

ماده (۲۶): شمارگان انتشار کتاب به‌صورت پلکانی و در گام اول تا ۳00 نسخه است. در صورت نیاز به پیشنهاد رئیس اداره انتشارات و یا اعضای شورای نشر در شمارگان بعدی و تجدیدچاپ و نهایتاً تا 300 نسخه (در هر مرحله از تجدید) امکان‌پذیر است.

تبصره 1: تعداد چاپ ضریبی از 20 خواهد بود که میزان آن به تشخیص دبیر است.

تبصره 2: شورا این اختیار را دارد چنانچه اثر دارای امتیازات خاص و ارزشمندی بوده یا متقاضیان فراوانی داشته باشد، تعداد چاپ در هر نوبت را به هر تعداد تعیین کند. این موضوع با اتفاق آرا تصمیم‌گیری و در صورتجلسه قید و امضا می‌شود.

ماده (۲۷): تجدید چاپ کتاب پس از پایان مدت قرارداد با توجه به‌ دلایل روشن در زمینه‌هایی نظیر به‌روز بودن محتوا و اقتصادی بودن صورت می‌گیرد و مراحل انجام آن به شکل زیر است:

الف) تجدید چاپ کتاب با تأیید شورا و بدون نیاز به داوری و به همراه بررسی محتوایی آن با اخذ نظر مکتوب از معاونت پژوهشی تخصصی انجام می‌گیرد.

ب) همه حقوق مادی و معنوی حاصل از تجدید چاپ آثار، براساس نوع قرارداد و مدت آن به توافق فی‌مابین مرکز و پدیدآورنده منوط است.

ماده (۲۸): اگر کتاب قبلاً توسط ناشر دیگری چاپ شده باشد و صاحب اثر بخواهد کتاب را در مرکز چاپ کند، باید ناشر یا ناشران قبلی به‌صورت رسمی اعلام انصراف کرده باشند.

ماده (۲۹): اگر کتاب قبلاً ازسوی مرکز چاپ شده باشد و صاحب اثر بخواهد کتاب را در انتشارات دیگری چاپ کند، لازم است پس از انقضای مدت قرارداد، طی درخواست مکتوب، مراتب را از شورا درخواست کند. در صورت تأیید، نسبت به صدور انصراف و طی مراحل قانونی واگذاری مجوز نشر کتاب مورد نظر اقدام کند.

ماده (۳۰): موارد خاصی که در این شیوه‌نامه پیش‌بینی نشده است حسب مورد در شورا بررسی و تصمیم‌گیری خواهد شد.

 

فصل دوازدهم: نمایشگاه‌های محصولات نشر

ماده (۳۱): اداره انتشارات به نمایندگی از اداره کل خدمات پژوهشی در فصل مربوط به نمایشگاه‌های عمومی و بین‌المللی پیشنهادهای خود جهت حضور حداکثری در نمایشگاه‌های محلی، ملی و بین‌المللی را به دبیر جهت تصمیم‌گیری، ارائه می‌کند.

 اداره روابط عمومی به نمایندگی از اداره کل حوزه ریاست نیز پیگیری‌های لازم برای هماهنگی حضور در مرکز و انعکاس شایسته رویداد خبری آن را حمایت و هدایت می‌کند.

ماده (۳۲): مرجع تفسیر و یا هرگونه تغییر از مفاد این آیین‌نامه در صلاحیت شورای نشر است.

ماده (۳۳): این آیین‌نامه در ۳۳ ماده و 21 تبصره در تاریخ 18/7/1401 به تصویب رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی رسیده و در تاریخ ۱/۶/۱۴۰۵ مورد بازبینی قرار گرفته است و از تاریخ ابلاغ، لازم‌الاجراست. همچنین به موجب این آیین‌نامه، همه قوانین و آیین‌نامه‌های مغایر با آن از تاریخ ابلاغ، لغو و کان‌لم‌یکن است.